Bancomat, Bizum, Wero, MB WAY ve Vipps MobilePay tek bir uygulamada birleşmeyecek. Kurulan ortak ağ, yaklaşık 130 milyon kullanıcının mevcut ödeme hizmetleriyle Avrupa sınırları içinde para gönderebilmesini ve ilerleyen aşamalarda alışveriş yapabilmesini hedefliyor.
Avrupa'nın yıllardır çözmeye çalıştığı ödeme sistemi için beş büyük sağlayıcı aynı masada buluştu. Bancomat, Bizum, EPI Company'nin Wero'su, SIBS-MB WAY ve Vipps MobilePay, 30 Eylül 2026'da European Network for Payments adlı ortak şirketi kurduklarını açıkladı. Merkezi Madrid'de bulunan ENP, şirketlerin eşit ortaklığında faaliyet gösterecek.
İşin ölçeği küçük değil. Beş ödeme çözümü bugün 13 Avrupa ülkesinde yaklaşık 130 milyon kullanıcıya ulaşıyor. Şirketlerin verdiği rakama göre bu, Avrupa Birliği ile Norveç nüfusunun yüzde 70'inden fazlasına karşılık geliyor. ENP'nin hedefi bu kullanıcıları yeni bir uygulamaya taşımak yerine halihazırda kullandıkları sistemleri birbirine bağlamak.
Yani İspanya'da Bizum kullanan bir kişinin başka bir ülkedeki kullanıcıya ödeme yapabilmesi için bütün alışkanlıklarını değiştirmesi gerekmiyor. Ödeme sistemlerinin arka tarafında ortak bir altyapı hazırlanacak; uygulamalar, markalar ve mevcut kullanıcı deneyimleri korunacak.
ENP Yeni Bir Ödeme Uygulaması Değil, Sistemleri Birbirine Bağlıyor
European Network for Payments'ın merkezinde ortak bir interoperability hub, yani farklı ödeme altyapılarının birbirleriyle çalışmasını sağlayan merkezi bağlantı katmanı bulunuyor. İşlemler Avrupa standartları ve anlık hesaptan hesaba ödeme altyapıları üzerinden taşınacak. ENP bu katmanın işletilmesinden, teknik koordinasyondan ve ileride sisteme eklenecek yeni özelliklerden sorumlu olacak.
ENP, Wero veya Bizum'un yerine geçecek yeni bir dijital cüzdan değil. Örneğin Wero kendi markasıyla çalışmayı sürdürecek, Vipps MobilePay kullanıcıları da aynı uygulamalarını kullanacak. Şubat ayında imzalanan ilk anlaşmada, farklı ülkelerde kullanılabilen servislerin ortak bir işaretle tanınabilmesi için mevcut markaların yanında yeni bir kabul logosu kullanılması da planlanmıştı.
Geçişin ilk basamağı kişiler arası sınır ötesi para transferleri olacak. E-ticaret ödemeleri ile fiziksel mağazalardaki satış noktası ödemeleri daha sonra sisteme eklenecek. Şubat 2026'daki yol haritasında sınır ötesi kişiler arası ödemelerin 2026'da, e-ticaret ve mağaza ödemelerinin ise 2027'de devreye alınması hedefleniyordu. Eylül sonunda yapılan ENP duyurusu aşamalı modeli koruyor ancak her aşama için yeni bir kesin takvim açıklamıyor.
Bu modelin sıfırdan kurulmuş teorik bir altyapıya dayanmadığını da söylemek gerekiyor. Bizum, Bancomat ve MB WAY gibi ulusal sistemler kendi pazarlarında zaten milyonlarca kullanıcıya sahip. EPI tarafından geliştirilen Wero ise Belçika, Fransa, Almanya ve Lüksemburg'da kişiler arası ödemelerde kullanılıyor. Kullanım alanı çevrim içi ve mağaza ödemelerine doğru genişliyor. ENP'nin yaptığı şey, bu ayrı ağları daha büyük bir Avrupa ödeme katmanının parçaları haline getirmek.
Avrupa'nın Asıl Hedefi Ödeme Altyapısındaki Dışa Bağımlılığı Azaltmak
Avrupa, günlük ödemelerde ABD merkezli uluslararası kart ağlarına ciddi ölçüde bağımlı durumda.
Avrupa Merkez Bankası verilerine göre 2023'ün ikinci yarısında euro bölgesinde düzenlenen kartlarla yapılan işlemlerin yaklaşık yüzde 72'si adet, yüzde 68'i ise işlem değeri açısından uluslararası kart sistemleri üzerinden gerçekleşti. Euro bölgesindeki çok sayıda ülke yerel bir kart sistemine sahip olmadığı için kart ödemelerinde tamamen uluslararası ağlara dayanıyor.
Avrupa Komisyonu da Avrupa'daki elektronik ödeme pazarında sınır ötesi işlemlerin büyük bölümünün birkaç küresel oyuncunun elinde toplandığını uzun süredir kabul ediyor. Yerel ödeme servisleri kendi ülkelerinde güçlü olsa da QR kod, NFC ve diğer ödeme yöntemlerinde ortak standartların ve servisler arası uyumluluğun yetersiz olması, bu sistemlerin Avrupa çapında büyümesini zorlaştırıyor.
Beş şirket ayrı ayrı Visa veya Mastercard ölçeğine ulaşmaya çalışmak yerine mevcut kullanıcı tabanlarını ortak bir ağ üzerinden erişilebilir hale getirmek istiyor. Yeni sistem bu nedenle klasik kart altyapısının birebir kopyası olmaktan çok, Avrupa'daki banka hesabı tabanlı ödeme çözümlerinin ortak çalışma katmanı olarak şekilleniyor.
Bu, Visa ve Mastercard'ın Avrupa'dan çıkacağı anlamına gelmiyor. ENP henüz teknik uygulama aşamasında ve ağın gerçek etkisini belirleyecek şey milyonlarca mevcut kullanıcının teorik olarak birbirine bağlanmasından çok, sistemin kaç ülkede ve kaç işletmede gerçekten kullanılabildiği olacak. ENP yönetimi için CEO seçimi yapıldı, ekip kurulmaya başlanıyor ve ortaklar altyapı yeterli ölçeğe ulaşana kadar ilk yıllardaki işletme maliyetlerini karşılamayı planlıyor. Ağ ileride başka Avrupa ödeme sistemlerine de açılabilecek.
Avrupa'nın ödeme bağımsızlığı için ENP tek proje de değil. Avrupa Merkez Bankası aynı dönemde dijital euro çalışmalarını sürdürüyor. Mevcut takvimde dijital euro pilotunun 2027'nin ikinci yarısında başlaması, gerekli mevzuatın tamamlanması halinde sistemin olası ilk kullanıma sunumu için 2029'a hazır hale gelinmesi hedefleniyor. ECB, dijital euro ile özel Avrupa ödeme çözümlerini birbirinin rakibi olarak değil, aynı ödeme ekosisteminin birbirini tamamlayabilecek parçaları olarak görüyor.
ENP tarafında ise sıradaki somut iş teknik bağlantının kurulması. Beş kurucu ödeme sistemi şu anda ortak altyapının uygulanmasına hazırlanıyor. İlk kullanım alanı sınır ötesi kişiler arası para transferleri olacak.
