İçeriği Bildir

Bildiriminiz yönetici tarafından incelenir.

Arama Yap
Yapay Zeka

Yapay Zeka İnsan Ömrünü İkiye Katlayabilir Mi?

Yapay zeka destekli ilaç araştırmalarında elde edilen yeni sonuçlar, yaşlanmayı yavaşlatma ihtimalini yeniden gündeme taşıdı. Ancak bilim insanlarının elindeki kanıtlar, insan ömrünün uzatıldığını söylemek için henüz yeterli değil.

Yapay Zeka İnsan Ömrünü İkiye Katlayabilir Mi?
Google'da Kaynak Ekle

Haber Özeti

  • Insilico Medicine CEO'su, yapay zekanın gelecekte insan ömrünü ikiye katlamaya yardımcı olabileceğini düşünüyor.
  • Rentosertib kullanan 42 hastanın kan verilerinde daha genç biyolojik yaş tahminleriyle ilişkili değişimler görüldü.
  • Faz 2a araştırmasında, 60 miligramlık tedavi grubunun akciğer kapasitesinde ortalama 98,4 mililitrelik artış ölçüldü.
  • LongevityBench, 18 yapay zeka sistemini yaşlanma biyolojisine yönelik 17 görevde değerlendirdi.
  • Rentosertib'in Faz 3 araştırması 320 katılımcıyı hedefliyor ve 52 haftalık tedaviyi inceleyecek.

İnsan ömrünün iki katına çıkması bugün için bilimsel olarak kanıtlanmış bir olasılık değil. Ancak yapay zekayla ilaç geliştiren Insilico Medicine'in kurucusu ve CEO'su Alex Zhavoronkov, teknolojinin uzun vadede böyle bir hedefe ulaşılmasına yardımcı olabileceğini düşünüyor. Zhavoronkov, 14 Ekim 2026'da yayımlanan yazısında bu görüşünü paylaşırken mevcut araştırmaların henüz insan yaşamını uzattığını göstermediğini de kabul ediyor.

Bu beklentinin arkasında, şirketin son aylarda yayımladığı iki bilimsel çalışma bulunuyor. Eylül ayında Nature Biotechnology dergisinde yayımlanan araştırmada, yapay zeka yardımıyla geliştirilen bir ilacın yaşlanmayla ilişkili kan proteinleri üzerindeki etkileri incelendi. Cell dergisindeki diğer çalışma ise yapay zeka modellerinin yaşlanmaya ilişkin biyolojik verileri ne kadar başarılı analiz edebildiğini araştırdı.

Klinik verilerde en fazla ilgi çeken bölüm, 42 hastanın kan örneklerinden elde edilen sonuçlar oldu. Araştırmacılar, bazı yaşlanma göstergelerinin tedavi sonrasında daha genç biyolojik profillere işaret ettiğini belirledi. Üstelik söz konusu ilaç, Eylül 2026'da daha kapsamlı bir Faz 3 klinik denemeye de geçti.

Kan Testleri Gençleşme Sinyali Verdi, Kanıt Henüz Sınırlı

Insilico Medicine'in geliştirdiği rentosertib, idiyopatik pulmoner fibrozis adı verilen ilerleyici akciğer hastalığının tedavisi için araştırılıyor. Hastalık, akciğer dokusunda yara oluşumuna ve zamanla solunum kapasitesinin azalmasına yol açıyor. Mevcut tedaviler hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilse de akciğerlerdeki hasarı tamamen ortadan kaldıramıyor.

Rentosertib'in çalışma mekanizması, TNIK adı verilen bir enzimin faaliyetini baskılamaya dayanıyor. Şirket, yapay zeka sistemlerini hem bu biyolojik hedefin belirlenmesinde hem de hedefe etki edecek molekülün tasarlanmasında kullandı.

2025 yılında Nature Medicine'da yayımlanan Faz 2a araştırmasına 71 hasta katıldı. Katılımcılar üç farklı rentosertib dozundan birini veya plaseboyu 12 hafta boyunca kullandı. Günde bir kez 60 miligram ilaç verilen grupta, akciğerlerin zorlu vital kapasitesi olarak ölçülen solunum hacmi ortalama 98,4 mililitre arttı. Plasebo grubunda ise aynı ölçüm ortalama 20,3 mililitre azaldı.

Bunlar erken aşama bulgular. Araştırmanın temel amacı güvenliği değerlendirmekti ve her tedavi grubunda yalnızca 17 veya 18 kişi bulunuyordu. Çalışmaya katılan 71 hastanın 16'sı da 12 haftalık tedavi sürecini tamamlayamadı.

Eylül 2026'da Nature Biotechnology'da yayımlanan ikinci analiz, aynı klinik deneyin farklı bir yönünü ele aldı. Araştırmacılar, kan örnekleri uygun olan 42 hastanın verilerini kullanarak altı ayrı proteomik yaşlanma saatini karşılaştırdı.

Bu sistemler, kandaki proteinlerin miktarlarını ve birbirleriyle ilişkilerini inceleyerek kişinin biyolojik yaşına ilişkin tahminler üretiyor. Takvim yaşından farklı olarak biyolojik yaş, vücudun hangi durumda olduğunu değerlendirmeye çalışan hesaplamalı bir gösterge.

Altı modelin tamamı, rentosertib verilen gruplarda daha genç biyolojik yaş tahminlerine karşılık gelen değişimler tespit etti. Bazı ölçümlerde bu değişimler istatistiksel olarak da anlamlıydı. En tutarlı sonuçlar, ilacı günde iki kez 30 miligram kullanan hastalarda görüldü.

Araştırmacılar, değişimlerin yalnızca akciğer hastalığındaki iyileşmeden kaynaklanmadığını düşündüren bazı moleküler bulgular da elde etti. Hücresel yaşlanma, metabolizma ve dokulardaki hasarla ilişkili proteinlerin davranışlarında farklılıklar gözlendi.

Yine de bu veriler insanların biyolojik olarak gerçekten gençleştiğini veya daha uzun yaşayacağını kanıtlamıyor. Ağır bir hastalığın tedavi edilmesi de kandaki yaşlanma göstergelerini değiştirebilir. Üstelik inceleme yalnızca 42 kişiyi ve 12 haftalık bir dönemi kapsıyor.

İlacın sağlıklı bireylerde benzer sonuçlar üretip üretmeyeceği, gözlenen değişimlerin ne kadar kalıcı olduğu ve gerçek yaşam süresini etkileyip etkilemediği henüz bilinmiyor.

Yapay Zeka İle İlaç Geliştirmede Yeni Aşama Başladı

Insilico Medicine'in ikinci araştırması doğrudan bir ilacın etkisinden çok, yaşlanma çalışmalarında kullanılan yapay zeka sistemlerinin yeteneklerine odaklanıyor.

17 Eylül 2026'da Cell dergisinde yayımlanan çalışmada LongevityBench adlı açık bir değerlendirme sistemi tanıtıldı. Araştırmacılar, yaşlanma biyolojisine ilişkin beş farklı veri alanında hazırlanan 17 görev üzerinden, altı geliştiricinin 18 gelişmiş yapay zeka sistemini değerlendirdi.

Sonuçlar, büyük dil modellerinin biyolojik araştırmalarda her zaman aynı başarıyı gösteremediğini ortaya koydu. Özellikle moleküler verilerden yaş tahmini yapmak, modellerin en fazla zorlandığı görevlerden biri oldu. Soruların nasıl hazırlandığı bile performansı belirgin biçimde değiştirebiliyordu.

Araştırma ekibi daha sonra yaşlanma verileriyle özel olarak eğitilmiş beş Longevity-LLM modeli geliştirdi. 600 milyon ile 9 milyar arasında parametreye sahip bu sistemler, bazı görevlerde kendilerinden çok daha büyük genel amaçlı modellerle yarışabildi, hatta onları geride bıraktı.

LongevityBench'in yanı sıra geliştirilen modeller ve Longevity Claw adlı araştırma aracı da bilim dünyasının kullanımına açıldı. Böylece farklı laboratuvarların aynı veri kümeleri üzerinden yapay zeka sistemlerini karşılaştırabilmesi ve yeni ilaç hedefleri arayabilmesi amaçlanıyor.

Elbette laboratuvarda bir molekül tasarlamakla o molekülün insanlarda güvenli ve etkili olduğunu göstermek aynı şey değil. Yapay zeka, potansiyel ilaç adaylarının bulunmasını hızlandırabiliyor. Fakat bu adayların vücutta nasıl davrandığını, hangi yan etkilere neden olduğunu ve yıllar içinde ne ölçüde fayda sağladığını anlamak için klinik deneylere ihtiyaç var.

Rentosertib'in geliştirilmesinde de artık bu aşamaya gelindi. Insilico Medicine, 10 Eylül 2026'da GENESIS-IPF-3 adlı Faz 3 araştırmasında ilk hastaya ilaç verildiğini duyurdu.

Çin'deki 47 merkezde yürütülmesi planlanan deneyin hedefi 320 katılımcıya ulaşmak. Hastalar 52 hafta boyunca rentosertib veya plasebo alacak. Araştırmanın temel ölçütü, akciğer kapasitesindeki yıllık azalmanın tedaviyle yavaşlatılıp yavaşlatılamayacağı olacak.

Bu çalışma, rentosertib'in akciğer hastalığına karşı daha geniş bir hasta grubunda ne kadar etkili olduğunu gösterebilir. Ancak deney, sağlıklı insanların yaşam süresini iki katına çıkarmayı sınamıyor. Böyle bir sonuca ulaşmak, çok daha uzun süreli araştırmalar ve farklı hasta gruplarından elde edilecek kanıtlar gerektiriyor.

Zhavoronkov'un öngörüsü de tek bir mucize ilaçtan çok, hastalıkları önleyen veya vücudun kaybettiği işlevleri geri kazandıran farklı tedavilerin zaman içinde bir araya gelmesine dayanıyor. Yapay zekanın bu süreçteki katkısı, araştırmacıların daha fazla molekülü incelemesini ve adayları daha hızlı belirlemesini sağlamak olabilir.

Şimdilik hastalara sunulabilecek onaylı bir rentosertib tedavisi bulunmuyor. GENESIS-IPF-3 araştırmasının ClinicalTrials.gov kayıtlarında öngörülen tamamlanma tarihi 30 Ekim 2029 olarak belirtiliyor.

Kaynaklar

  1. AI may double human lifespans

YORUMLAR

(0)
Yorumunuz minimum 30 karakter olmalıdır. (0)

Yorumlar yönetici onayından sonra yayımlanır.

Okumaya devam edin

Sonraki haberi oku

Gizlilik tercihleriniz

Çerez kategorilerini inceleyebilir ve tercihlerinizi kaydedebilirsiniz. İsteğe bağlı kayıtlar başlangıçta kapalıdır.

Gerekli Çerezler

Güvenli oturum, yorum, tepki ve gizlilik seçiminiz için gereklidir. Bu kayıtlar kapatılamaz.

vox-consent 180 gün · Teknovox
Bu paneldeki seçiminiz ve seçim tarihi tarayıcınızda saklanır.
voxtekno_session / XSRF-TOKEN 120 dakika · Teknovox
Üye girişi, haber kaydetme, yazı gönderme, yorum, tepki ve yönetim paneli işlemlerinde oturum güvenliğini sağlar.
vox_reader 1 yıl · Teknovox
Tepki işlemini başlattığınızda oluşturulur; aynı tarayıcıdan verilen tepkileri yönetir.
Fonksiyonel Çerezler

Tema seçiminizi hatırlar ve yazıdaki YouTube, X ve Instagram paylaşımlarını görüntüleme alanına geldiğinde yükler. Bu sağlayıcılar IP adresinizi ve tarayıcı bilgilerinizi alabilir; kendi çerezlerini kullanabilir. Bu izin kapalıyken yalnızca seçtiğiniz paylaşımı “İçeriği göster” düğmesiyle açabilirsiniz.

vox-theme İzin süresi boyunca · Teknovox
Tema tercihiniz tarayıcınızda tutulur.
Pazarlama Çerezleri

Google AdSense · Reklam gösterimi ve performans ölçümü. Yalnızca Pazarlama Çerezleri izniyle yüklenir.

__gads, __gpi ve Google alan adlarındaki reklam kayıtları kullanılabilir. Süre çereze, bölgeye ve Google ayarlarına göre değişir; reklam kayıtları 13–24 aya kadar saklanabilir. Sağlayıcı: Google. Güncel çerez adları ve süreleri

Analitik Çerezleri

Google Analytics 4 · Ziyaret edilen sayfaları ve içerik performansını ölçer. Yalnızca Analitik Çerezleri izniyle yüklenir.

_ga ve _ga_*: ziyaret ve oturum ayrımı; bu sitede 180 gün olarak ayarlanmıştır, ziyaretle yenilenebilir. Sağlayıcı: Google. Google çerez bilgileri

Teknovox’a katılın

Haberleri kaydedin, yorumlara katılın ve yazılarınızı paylaşın.

Şifremi unuttum