Microsoft, bilgisayarlarda giderek daha fazla işlem yapabilen yapay zeka ajanlarının oluşturduğu güvenlik risklerine karşı Microsoft Execution Containers (MXC) adlı sistemini genel kullanıma sundu. 7 Ekim 2026'da duyurulan gelişmeyle birlikte Windows 11, yapay zeka ajanlarının erişim yetkilerini işletim sistemi düzeyinde sınırlandıran yeni bir altyapıya kavuştu.
Yapay zeka ajanları artık dosyaları düzenleyebiliyor, uygulamaları çalıştırabiliyor, kod yazabiliyor ve internet üzerinden farklı hizmetlerle iletişim kurabiliyor. Bu yetenekler günlük işleri kolaylaştırsa da bir ajanın yanlış karar vermesi, zararlı bir komutu uygulaması veya yetkisi dışındaki bilgilere ulaşmaya çalışması ciddi sorunlara neden olabiliyor. Microsoft'un yeni sistemi, ajanların yapabileceklerini önceden belirlenmiş güvenlik kurallarıyla sınırlamayı amaçlıyor.
MXC'nin temelinde, yapay zeka ajanını kullanıcının bilgisayardaki bütün yetkilerinden ayırmak yatıyor. Böylece bir ajan kendisine verilen görevi yerine getirirken yalnızca izin verilen dosyalara, uygulamalara ve ağ kaynaklarına erişebiliyor. Yapay zeka modeli veya çalıştırdığı kod bu sınırların dışına çıkmak istese bile güvenlik kuralları ajan tarafından değiştirilemiyor.
Microsoft Execution Containers Nasıl Çalışıyor?
MXC, yapay zeka ajanlarını kontrollü çalışma ortamlarında tutan bir güvenlik katmanı oluşturuyor. Geliştiriciler ve sistem yöneticileri, ajanların hangi kaynaklara erişebileceğini önceden tanımlıyor. İşletim sistemi de bu kuralları ajan çalışırken uyguluyor.
Örneğin bir yazılım geliştirme ajanının internet sitesi üzerinde değişiklik yapması istendiğinde, sistem ona yalnızca ilgili projenin dosyalarını düzenleme yetkisi verebiliyor. Ajanın Git gibi geliştirme araçlarını kullanmasına izin verilirken kişisel belgelerin bulunduğu klasöre erişmesi veya sunucunun yapılandırma dosyalarını değiştirmesi engellenebiliyor.
Aynı yaklaşım ağ bağlantıları için de geçerli. Bir ajanın belirli sunucularla iletişim kurmasına izin verilip diğer adreslere bağlantı açması yasaklanabiliyor. Böylece ele geçirilmiş veya hatalı çalışan bir ajanın erişebileceği kaynakların kapsamı daraltılıyor.
Microsoft, farklı kullanım alanları için birden fazla yalıtım yöntemi hazırladı. Daha hafif görevlerde işlem tabanlı kapsayıcılar kullanılıyor. Bu yöntem Windows 11'in yanında macOS ve Linux üzerinde de destekleniyor. Windows tarafında AppContainer, macOS'ta Seatbelt, Linux'ta ise Bubblewrap gibi mevcut güvenlik teknolojilerinden yararlanılıyor.
Daha kapsamlı ayrım gerektiren işlemler için Windows 11'e özel oturum kapsayıcıları bulunuyor. Bu yöntemde yapay zeka ajanı, kullanıcının aktif oturumundan ayrı bir Windows hesabı ve oturumunda çalışıyor. Masaüstü, pano, giriş aygıtları ve kullanıcı arayüzü gibi alanlar da birbirinden ayrılıyor.
Linux araçlarına ihtiyaç duyan ajanlar için Windows Subsystem for Linux (WSL) tabanlı bir seçenek sunuluyor. Donanım destekli sanallaştırma sağlayan MicroVM yöntemi ise Windows 11 ve Linux üzerinde henüz deneysel aşamada.
Sistem yalnızca erişimi engellemekle sınırlı değil. Geliştiriciler, Windows'taki işlem kapsayıcılarında ajanların hangi kaynaklara ulaşmaya çalıştığını gösteren etkinlik raporlarından da yararlanabiliyor. Öğrenme modunda yetkisiz işlemler engellenip kaydedilirken, izin verici modda normalde engellenecek erişimler denetim amacıyla kaydedilerek gerçekleştirilebiliyor. Bu ikinci mod, güvenlik kuralları hazırlanırken kullanılıyor ve üretim ortamındaki sıkı korumanın yerini tutmuyor.
MXC'nin tek başına bütün yapay zeka güvenlik sorunlarını çözmesi de beklenmiyor. Sistem, tanımlanan izin sınırlarını uyguluyor. Bir ajana gereğinden fazla yetki verilmesi veya izinli kaynaklar üzerinde hatalı işlem yapması halinde riskler devam edebiliyor.
OpenAI Codex Ve GitHub Copilot Da Sistemi Destekliyor
Microsoft'un güvenlik altyapısı yalnızca şirketin kendi yapay zeka ürünleriyle sınırlı kalmıyor. OpenAI Codex, GitHub Copilot, OpenClaw, Replit, LM Studio ve Unsloth AI, MXC desteği bulunan araçlar arasında yer alıyor.
NVIDIA da OpenShell teknolojisini MXC ile entegre etti. OpenShell, ajanların dosyalara ve yapay zeka çıkarım hizmetlerine erişimini yönetmenin yanında ağ bağlantıları, kimlik bilgileri ve kurumsal denetim kayıtları için ek kontroller sağlıyor.
Desteklenen uygulamaların sayısı ilerleyen dönemde artacak. Anthropic Claude Code, Manus, Perplexity, Raycast, Box ve Egnyte gibi ürünlerin de MXC entegrasyonu sunması planlanıyor. Meta'nın Muse adlı kişisel yapay zeka ajanının ise Windows için hazırlanacak yerel uygulamasıyla bu altyapıyı kullanması bekleniyor.
Microsoft'un planlarında kurumsal yönetim araçları da var. Microsoft Entra entegrasyonu sayesinde bir işlemin bilgisayarı kullanan kişi tarafından mı, yoksa yapay zeka ajanı tarafından mı gerçekleştirildiğinin ayrı ayrı belirlenmesi hedefleniyor. Böylece güvenlik ihlali yapan bir ajanın erişimi kısıtlanırken kullanıcının kendi hesabıyla çalışmaya devam etmesi mümkün olabilecek.
Microsoft Agent 365 ve Intune üzerinden merkezi politika yönetimi de genişletilecek. Şirketler, çalışanlarının bilgisayarlarında faaliyet gösteren ajanların yetkilerini yönetebilecek ve güvenlik kurallarının uygulanmasını takip edebilecek. Özellikle MXC işlem kapsayıcılarına yönelik Intune politikalarının henüz kullanıma sunulmadığı, ilerleyen dönemde geleceği açıklandı.
MXC, Microsoft'un Haziran ayında düzenlediği Build 2026 etkinliğinde erken önizleme olarak tanıtılmıştı. Ekim ayında ise genel kullanıma açıldı. Windows 365 bulut bilgisayarları da MXC desteği kapsamına alındı.
Geliştiriciler, MXC yazılım geliştirme kitine, JSON yapılandırma şemasına ve örnek uygulamalara GitHub üzerinden erişebiliyor. Sistemin mevcut hali, destekleyen ajanların ve uygulamaların bu güvenlik altyapısını kullanmasına dayanıyor; bilgisayardaki bütün yapay zeka yazılımlarına otomatik olarak aynı korumayı uygulayan bağımsız bir tüketici aracı değil. Microsoft, henüz tamamlanmayan Entra ve Intune entegrasyonlarının kesin kullanıma sunulma tarihlerini paylaşmadı.
