ABD’de uzun süredir hazırlanan Connected Vehicle Security Act of 2026, Eylül sonunda Senato’da hızlı biçimde ilerletilmek istendi ancak Kentucky Senatörü Rand Paul’ün itirazı süreci durdurdu. Tasarı rafa kaldırılmış değil; destekçileri konuyu kasım ayında, ara seçimlerin ardından yeniden gündeme getirmeyi planlıyor.
Yasanın hedefi doğrudan belirli otomobil markalarının listesini çıkarıp satışlarını yasaklamak değil. Tasarı, Çin başta olmak üzere ABD’nin yabancı hasım olarak tanımladığı ülkelerle belirli düzeyde bağlantısı bulunan şirketlerin ürettiği bağlı araçları, yazılımları ve bazı donanımları kapsıyor. Çin’in yanında Rusya, İran ve Kuzey Kore de kapsamda.
Sorun da burada başlıyor. Metindeki şirket sahipliği kuralları mevcut haliyle uygulanırsa, Çinli bir otomobil üreticisi olmayan Mercedes-Benz bile düzenlemeden zarar görebilir.
Mercedes Neden Tasarının Ortasında Kaldı?
Mercedes-Benz Group’un 30 Haziran 2026 tarihli hissedar verilerine göre Çinli BAIC Group şirketin yüzde 9,98’ine sahip. Geely’nin kurucusu Li Shufu’nun Tenaciou3 Prospect Investment üzerinden sahip olduğu pay ise yüzde 9,69. İki yatırımcının toplam payı yüzde 19,67’ye ulaşıyor.
Senato’daki mevcut metinde bağlı araç üreticileri için yüzde 15 seviyesinde bir sahiplik veya kontrol eşiği bulunuyor. Yazılım tarafında ise bazı hükümler yüzde 25 seviyesine kadar çıkıyor. Bu nedenle Mercedes’in Çinli hissedarları, şirketin Almanya merkezli olmasına rağmen tasarının kapsamına girip girmeyeceği konusunda tartışma yarattı.
Rand Paul’ün itirazının ana noktalarından biri de bu. Paul, düzenlemenin Çinli otomobil şirketlerini hedeflerken Mercedes gibi ABD’de üretim ve istihdamı bulunan bir şirketi vurabileceğini savunuyor. Tasarının Cumhuriyetçi senatörlerinden Bernie Moreno ise nihai metnin Mercedes-Benz’in ABD’de yasaklanmasına yol açmayacağını açık biçimde söylüyor. Ancak bunu sağlayacak son düzenleme henüz yasalaşmış değil.
Yani Mercedes’in ABD’den yasaklanması yönünde alınmış bir karar yok. Şirket şu anda araçlarını satmaya devam ediyor. Tartışılan konu, teklif edilen yasanın mevcut sahiplik formülünün değiştirilmeden kabul edilmesi halinde ortaya çıkabilecek sonuç.
Bağlı araçların üreticilerinin yanı sıra yazılım geliştiricileri, tasarımcıları ve belirli donanım tedarikçileri de incelemeye giriyor. Araçların hücresel bağlantı, Wi-Fi ve Bluetooth sistemlerinde kullanılan bileşenlerden telematik modüllere, mikrodenetleyicilerden çip ve antenlere kadar uzanan geniş bir alan tanımlanmış durumda. Bazı batarya elektroniği bileşenleri de metinde yer alıyor.
Takvim de oldukça yakın. Tasarı mevcut haliyle yasalaşırsa bağlı araç ve ilgili yazılım kısıtlamalarının 1 Ocak 2027’den, belirlenen bağlantı donanımı yasaklarının ise 1 Ocak 2030’dan itibaren uygulanması öngörülüyor. İhlaller için işlem değerinin beş katına kadar çıkabilen ve bazı durumlarda en az 1,5 milyon doları bulan yaptırımlar tanımlanıyor.
ABD Zaten Çin Bağlantılı Otomobilleri Kısıtlıyor
Yeni tasarı sıfırdan ortaya çıkmış bir Çin otomobili yasağı değil. ABD Ticaret Bakanlığı, Biden yönetiminin son döneminde Çin ve Rusya bağlantılı araç teknolojilerine yönelik kapsamlı bir düzenlemeyi zaten hazırlamıştı.
ABD Ticaret Bakanlığına bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu’nun Ocak 2025’te yayımladığı nihai kural 17 Mart 2025’te yürürlüğe girdi. Düzenleme, Çin veya Rusya ile yeterli düzeyde bağlantısı bulunan araç bağlantı sistemleri ve otomatik sürüş yazılımlarının ABD’de kullanılmasını sınırlıyor. Yazılım ve üretici tarafındaki önemli yasakların 2027 model yılıyla, belirli donanım kısıtlamalarının ise 2030 model yılıyla başlaması planlandı.
Kongre’deki yeni yasa girişiminin farkı, bu yaklaşımı federal yasaya dönüştürmesi ve kapsamı genişletmesi. Böylece uygulamanın yalnızca bir başkanlık yönetiminin Ticaret Bakanlığı politikasına bağlı kalmaması amaçlanıyor. İran ve Kuzey Kore gibi ülkelerin eklenmesi de tasarının mevcut düzenlemeden ayrıldığı noktalardan biri.
Tasarıyı destekleyen senatörler bağlı otomobillerin konum, sürüş alışkanlıkları ve çevresel sensör verileri gibi ciddi miktarda bilgi topladığını, aynı zamanda uzaktan iletişim kurabilen bilgisayar sistemlerine dönüştüğünü savunuyor. Bu nedenle mesele Washington’da hem siber güvenlik hem de Çin’e bağımlı otomotiv tedarik zincirinin azaltılması başlıkları altında ele alınıyor.
Pekin yönetimi ise ABD’nin Çin otomotiv sektörüne yönelik kısıtlamalarını uzun süredir ayrımcı ve korumacı olarak nitelendiriyor. Çin tarafı, Çinli elektrikli otomobil üreticilerinin rekabet gücünün devlet müdahalesinden çok teknoloji, üretim kapasitesi ve inovasyondan kaynaklandığını savunuyor.
Tasarı Kongre’de azımsanmayacak bir desteğe sahip. Senato Ticaret Komitesi düzenlemeyi Temmuz ayında oy birliğiyle ilerletirken Temsilciler Meclisi’ndeki karşılık gelen teklifin destekçi sayısı Eylül ayında 100’ü geçti. Senato metni 22 Eylül’de resmen raporlandı ve yasama takvimine alındı.
Şimdilik belirleyici konu Mercedes maddesinin nasıl çözüleceği. Bernie Moreno ve Demokrat Senatör Elissa Slotkin tasarıyı Kasım ayında yeniden ilerletmek istiyor. Mercedes’in kapsam dışında kalmasını sağlayacak formül üzerinde uzlaşma sağlanırsa yasa yıl bitmeden yeniden Senato’nun önüne gelebilir; mevcut haliyle ise henüz kabul edilmiş bir ABD yasası değil.
