Adobe'nin yıllardır abonelik sistemiyle sunduğu yaratıcı yazılımlara yeni bir rakip çıktı. ArtCraft adlı girişim, Photoshop, Illustrator ve Premiere Pro dahil yedi Adobe uygulamasının işlevlerini yeniden oluşturmayı hedefleyen ücretsiz programlarını kullanıma açtı. Üstelik projelerin kaynak kodları da GitHub üzerinden herkesin erişimine sunuldu.
Girişimin arkasındaki yazılım geliştiricisi Brandon Thomas, uygulamaları oluştururken Anthropic'in Claude Opus 5.5 yapay zeka modelinden yararlandığını söylüyor. Kodları Rust programlama diliyle hazırlanan yazılımlar, Adobe ürünlerinin alışılmış arayüzünü ve çalışma biçimini mümkün olduğunca korumayı amaçlıyor. Böylece yıllardır Photoshop veya Premiere kullanan birinin farklı bir programa geçtiğinde her şeyi yeniden öğrenmesine gerek kalmaması hedefleniyor.
Proje henüz yolun başında. Bazı uygulamalar temel düzenleme işlemlerini gerçekleştirebilse de Adobe'nin profesyonel araçlarıyla aynı seviyeye ulaşmış değiller. Thomas ise eksiklerin yapay zeka destekli geliştirme süreci ve açık kaynak topluluğunun katkılarıyla hızla kapatılabileceğini düşünüyor.
Photoshop, Premiere Ve Illustrator İçin Ücretsiz Rakipler
ArtCraft'ın yayımladığı yazılım paketinde farklı yaratıcı işler için hazırlanmış yedi uygulama bulunuyor. PhotoCraft, Photoshop'a alternatif bir görüntü düzenleyici olarak geliştiriliyor. Katmanlar, maskeler, fırçalar, renk ayarlamaları ve PSD dosyalarıyla çalışma gibi özellikleri destekliyor.
Vektörel çizim tarafında Illustrator'ın karşısına VectorCraft çıkıyor. Video düzenleme için geliştirilen FilmCraft, Premiere Pro'nun zaman çizelgesi ve kurgu araçlarına benzer bir çalışma ortamı sunuyor. Lightroom alternatifi LightCraft ise fotoğraf arşivleme ve RAW dosyalarını düzenleme işlerine odaklanıyor.
Paketin kalan üç uygulaması da Adobe'nin farklı ürünlerini hedef alıyor. EffectCraft, After Effects benzeri hareketli grafik ve görsel efekt işlemleri için hazırlanırken DesignCraft, InDesign'ın sayfa tasarımı ve yayıncılık alanındaki işlevlerini karşılamayı amaçlıyor. Acrobat Pro'ya alternatif geliştirilen PdfCraft ise PDF görüntüleme, sayfa düzenleme, dosya birleştirme ve ayırma gibi araçlar içeriyor.
Yedi programın ortak tarafı, doğrudan bilgisayarda çalışan yerel uygulamalar olarak tasarlanmaları. ArtCraft, Windows, macOS ve Linux için kurulum paketleri sunuyor. FilmCraft dışındaki altı uygulamanın WebAssembly tabanlı tarayıcı sürümleri de bulunuyor.
Yazılımların kaynak kodları MIT ve Apache 2.0 lisanslarıyla paylaşılıyor. Kullanıcılar programları ücretsiz indirebiliyor, kodlarını inceleyebiliyor ve lisans koşulları çerçevesinde değiştirebiliyor. Kurulumları tek yerden yönetmek için ArtCraft Launcher adlı ayrı bir araç da hazırlanmış.
Projenin teknik tasarımında yapay zeka ajanlarına özel bir yer ayrılmış. Uygulamalar, komut satırı araçlarının yanında JSON tabanlı kontrol kanalları ve Model Context Protocol (MCP) desteğiyle otomasyona açılıyor. Böylece bazı düzenleme işlemlerinin doğrudan arayüz üzerinden yapılması yerine yapay zeka ajanlarına komut verilerek gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
Programların kendisi ücretsiz olsa da ArtCraft'ın görüntü ve video üreten yapay zeka hizmetleri için ayrı bir ücretlendirme sistemi var. Şirket, abonelik ve kredi paketlerinden gelir elde ederek açık kaynaklı uygulamaların geliştirilmesini finanse etmeyi planlıyor. Yerel düzenleme araçlarını kullanmak için bu ücretli hizmetlere abone olmak gerekmiyor.
Adobe'nin Yerini Almak İçin Henüz Erken
ArtCraft'ın yarattığı ilgi kadar, geliştiricisinin verdiği iddialı sözler de tartışılıyor. Brandon Thomas, Reddit'teki ilk açıklamalarında yedi uygulamanın yaklaşık bir ay içinde Adobe ürünleriyle yüzde 100 özellik eşitliğine ulaşacağını söylemişti. Daha sonra Hacker News üzerinde yaptığı açıklamada bu hedefi yumuşatarak yüzde 99 seviyesine ulaşmanın birkaç ay sürebileceğini belirtti.
Mevcut yazılımlar ise böyle bir başarıyı henüz göstermiyor.
PhotoCraft'ın GitHub sayfasında programın erken alfa aşamasında olduğu açıkça yazıyor. Photoshop'taki menü komutlarının karşılıkları oluşturulmuş olsa da bunların tamamı aynı işlevselliği sağlamıyor. Özellikle üretken yapay zeka özellikleri, gelişmiş tipografi işlemleri, profesyonel iş akışları ve eklenti uyumluluğu konusunda eksikler bulunuyor. Projenin kendi belgeleri bile PhotoCraft'ın günlük profesyonel çalışma için henüz Photoshop'un yerini alamayacağını kabul ediyor.
Hacker News üzerinden uygulamaları deneyen kullanıcıların yorumları da karışık. Bazıları PhotoCraft'ın tanıdık arayüzünü ve temel araçlarını başarılı bulurken, bazıları PSD dosyalarında ve düzenleme işlemlerinde sorunlar yaşadığını aktarıyor. Özellikle karmaşık belgelerle çalışırken dosya uyumluluğu ve işlem güvenilirliği konularının geliştirilmesi gerekiyor.
Thomas, Adobe'nin kaynak kodlarını kullanmadan benzer işlevleri sıfırdan oluşturduklarını savunuyor. Yazılım geliştirmede bu yaklaşım clean-room reimplementation olarak biliniyor. Ancak kaynak kodlarının bağımsız hazırlanması, arayüz ve görsel tasarım benzerliklerinden doğabilecek bütün hukuki riskleri ortadan kaldırmıyor. Adobe'nin ürünlerine çok yakın tasarımlar, marka ve ticari görünüm hakları açısından tartışma yaratabilir.
Projenin ortaya çıkmasında Adobe'nin abonelik politikalarının da etkisi var. Thomas, özellikle abonelik iptallerinde karşılaştığı ücretlerden rahatsız olduğunu anlatıyor. Adobe de 2026'da ABD'deki abonelik koşulları ve iptal süreçleri nedeniyle açılan davada 75 milyon dolar para cezası ödemeyi ve müşterilere 75 milyon dolar değerinde ücretsiz hizmet sunmayı kabul etmişti. Şirket, hakkındaki suçlamaları reddetti.
Ücretsiz yaratıcı yazılımlar elbette yeni değil. GIMP ve Krita görüntü düzenleme, Inkscape vektörel çizim, Kdenlive video kurgu ve darktable fotoğraf işleme alanlarında uzun süredir kullanılıyor. ArtCraft'ın bu programlardan ayrıldığı taraf, Adobe'ye aşina kullanıcıları hedefleyen arayüzleri ve yapay zeka yardımıyla çok sayıda yazılımı kısa sürede geliştirme yaklaşımı.
Brandon Thomas, Şubat ayından beri kod geliştirme sürecinde yalnızca yapay zeka araçlarını kullandığını belirtiyor. Geliştiriciye göre bu yöntem, küçük ekiplerin daha önce yıllar sürebilecek büyük yazılım projelerini çok daha kısa sürede hazırlamasına imkan verebilir. Fakat kodun hızlı üretilmesi, ortaya çıkan programın aynı hızla kararlı ve güvenilir hale geleceği anlamına gelmiyor.
ArtCraft ekibi şimdi GitHub üzerinden hata bildirimleri ve topluluk katkıları topluyor. Yedi uygulamanın geliştirilmesi sürerken, Adobe ürünleriyle tam işlevsel uyuma ulaşılacağı kesin bir tarih henüz açıklanmış değil.
