ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka teknolojisinin adını değiştirme girişimini beklenmedik bir açıklamayla gündeme taşıdı. Trump, 8 Ekim 2026'da Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, Artificial Intelligence (yapay zeka) ifadesini kullanmaya devam eden herkesin Beyaz Saray tarafından düşman olarak görüldüğünü söyledi.
Trump'ın tercih ettiği yeni isim Super Intelligence, yani süper zeka. ABD Başkanı, bu ifadenin teknolojiyi daha doğru tanımladığını ve yaygın biçimde kabul gördüğünü savunuyor. Hatta paylaşımında eski adı kullananları "THE ENEMY" (DÜŞMAN) olarak nitelendirdi.
Açıklama, yalnızca sosyal medyada yapılan bir çıkıştan ibaret değil. Trump, 29 Eylül'de imzaladığı başkanlık kararnamesiyle ABD federal kurumlarına yapay zeka yerine süper zeka ifadesini kullanma talimatı vermişti. Şimdi ise bu tercih teknoloji şirketlerinin yöneticileri arasında da karşılık bulmaya başladı.
ABD'de Yapay Zekanın Adı Resmi Belgelerde Değişiyor
Trump'ın 14434 numaralı başkanlık kararnamesi, federal yürütme organlarının resmi yazışmalarında, internet sitelerinde, raporlarında ve politika belgelerinde "Artificial Intelligence" ile "AI" yerine "Super Intelligence" ve "SI" ifadelerinin kullanılmasını öngörüyor.
Kararnamenin gerekçesinde, günümüzün yapay zeka sistemlerinin bu alanın ortaya çıktığı dönemde hayal edilen yeteneklerin çok ötesine geçtiği belirtiliyor. Trump yönetimine göre "artificial" kelimesi teknolojinin gerçek kapasitesini yansıtmıyor. Başkan, daha önce Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda yaptığı konuşmada da bu kelimenin zekayı sahteymiş gibi gösterdiğini söylemişti.
Yeni isim şimdiden bazı devlet kurumlarının internet sitelerine yansımış durumda. Örneğin Beyaz Saray'ın yapay zeka politikalarına ayrılan AI.gov adresinde süper zeka ifadesi öne çıkarılıyor. Fakat sitenin adresi hala AI.gov. İsim değişikliğinin duyurulduğu günlerde bazı resmi sayfalarda eski ifadenin kullanılmaya devam etmesi de uygulamanın henüz bütün kurumlarda tamamlanmadığını gösterdi.
Kararname, özel şirketlerin veya vatandaşların yapay zeka ifadesini kullanmasını yasaklamıyor. Trump'ın sosyal medya paylaşımındaki sert söylemine rağmen mevcut düzenlemede bu kelimeyi kullanan kişilere yönelik herhangi bir ceza da tanımlanmıyor.
İsim değişikliği teknik açıdan da tartışmalı. Yapay zeka, bugün kullanılan makine öğrenmesi modellerinden gelişmiş dil modellerine kadar geniş bir teknoloji alanını kapsıyor. Süper zeka ise akademik çalışmalarda genellikle insanın bilişsel yeteneklerini çok geniş bir görev yelpazesinde aşan varsayımsal sistemleri tanımlamak için kullanılıyor.
Trump'ın kararnamesi bu iki kavramı federal yönetim açısından aynı kapsamda değerlendiriyor. Yani teknolojinin yetenekleri değişmese de resmi belgelerde kullanılan adı değişiyor.
Elon Musk, Jeff Bezos Ve Diğer Teknoloji Devleri Değişime Katılıyor
Trump'ın isim değişikliği girişimi Silikon Vadisi'nde de karşılık buldu. Elon Musk, SpaceXAI adının SpaceXSI olarak değiştirilmesini planladığını açıkladı. Ancak bu açıklama tek başına şirket adının resmi olarak değiştirildiği anlamına gelmiyor.
Amazon'un kurucusu Jeff Bezos da 7 Ekim'de verdiği röportajda süper zeka ifadesini tercih ettiğini söyledi. Bezos'a göre "artificial" kelimesi olumlu bir çağrışım taşımıyor. Yapay tatlandırıcı ve yapay aroma gibi örneklerden hareketle kelimenin sahte ya da doğal olmayan bir şeyi çağrıştırdığını savundu.
Nvidia CEO'su Jensen Huang, Meta CEO'su Mark Zuckerberg ve Salesforce CEO'su Marc Benioff da yeni ifadeyi benimseyen isimler arasında. Salesforce'un AIForce adını SIForce olarak değiştireceği açıklandı. Microsoft CEO'su Satya Nadella ise Ekim ayında yayımladığı yapay zeka güvenliğiyle ilgili açıklamalarında süper zeka ifadesini kullandı.
Sektörün tamamı aynı yaklaşımı benimsemiş değil. OpenAI CEO'su Sam Altman yeni isim hakkında olumlu konuşmasına rağmen OpenAI adını değiştirmeyi planlamadıklarını belirtti.
Trump yönetimi isim değişikliğinin yanında yapay zeka politikalarına yönelik yeni bir yapılanmaya da gitti. 4 Ekim'de duyurulan "Super Intelligence Force" adlı federal çalışma grubunun başına Ulusal İstihbarat Direktörü Jay Clayton getirildi. Grupta Federal Ticaret Komisyonu Başkanı Andrew Ferguson ve başka üst düzey yetkililer de bulunuyor.
Beyaz Saray ayrıca önde gelen yapay zeka şirketleriyle gönüllü güvenlik taahhütlerini içeren bir anlaşma imzaladı. Yaklaşık 308 kelimelik bu metin, şirketlerin kendi güvenlik önlemlerini geliştirmelerine dayanıyor. Bağımsız denetim ve yaptırım mekanizmalarının yeterliliği ise tartışılmaya devam ediyor.
Yeni adlandırma, kullanıcıların ChatGPT veya benzeri sistemlere erişiminde doğrudan bir değişiklik yaratmıyor. Herhangi bir yapay zeka modeline yeni özellikler ya da daha yüksek performans kazandırmıyor. Değişimin asıl etkisi resmi terminolojide ve teknoloji şirketlerinin iletişiminde görülüyor.
Başkanlık kararnamesiyle başlayan sürecin bir sonraki aşaması da belli. Beyaz Saray'ın bilim ve teknoloji danışmanının, süper zeka için yeni bir federal yasal tanım hazırlanmasına yönelik önerileri 29 Eylül'den itibaren 60 gün içinde başkana sunması gerekiyor. Mevcut yasalardaki yapay zeka tanımının değiştirilip değiştirilmeyeceği ise henüz kesinleşmiş değil.
