İçeriği Bildir

Bildiriminiz yönetici tarafından incelenir.

Arama Yap
Uzay

Rusya’nın Starlink Rakibi Rassvet Tökezledi

Rusya'nın Starlink alternatifi Rassvet'te 16 uydu hedef yörüngeye ulaşamadı. Peki uydular neden irtifa kaybediyor ve bu durum 2027 planını nasıl etkiliyor?

Rusya’nın Starlink Rakibi Rassvet Tökezledi
Google'da Kaynak Ekle

Rusya’nın SpaceX Starlink’e alternatif olarak geliştirdiği Rassvet uydu internet projesinde işler planlandığı gibi gitmiyor. Temmuz ayında fırlatılan 16 uydunun hiçbiri hedeflenen irtifaya ulaşamazken bazı uydular şimdiden Dünya’ya doğru alçalmaya başladı.

Rusya, Starlink’e olan bağımlılığını azaltmak için kendi uydu internet ağını kurmaya çalışıyor ancak projenin en önemli aşamalarından biri daha şimdiden ciddi bir soru işaretine dönüştü. 19 Temmuz 2026’da uzaya gönderilen ikinci 16 uyduluk Rassvet grubunun tamamı, 31 Ağustos itibarıyla planlanan irtifaya ulaşamadı. Daha da dikkat çekici olanı ise bazı uyduların yükselmek yerine irtifa kaybetmeye başlaması.

Institute for the Study of War’ın (ISW), uydu takip servisi N2YO verilerine dayandırdığı değerlendirmeye göre yeni uyduların önemli bir bölümü 300 ila 400 kilometre arasında bulunuyor. En az iki uydunun ise yörüngesi hızla bozuluyor ve atmosfere yeniden giriş sürecine ilerlediği belirtiliyor. Uydular teknik olarak uzaya başarıyla çıkarılmış durumda; problem, internet hizmeti vermeleri için planlanan operasyon yörüngesine yükseltilememeleri.

Rassvet yalnızca birkaç uyduyu uzaya göndermek üzerine kurulu bir proje değil. Bureau 1440, yüzlerce uydunun birbirine bağlandığı, dünyanın farklı noktalarına kesintisiz geniş bant internet sağlayabilecek bir ağ kurmayı hedefliyor. Şirketin açıkladığı teknik hedefler arasında yaklaşık 800 kilometrelik çalışma yörüngesi, kullanıcı terminallerinde 1 Gbps’ye kadar bağlantı ve 70 ms’nin altında gecikme bulunuyor.

Rassvet Uyduları Neden Hedef Yörüngeye Ulaşamıyor?

İkinci Rassvet grubunun 19 Temmuz’da Soyuz-2.1b roketiyle fırlatılması aslında başarıyla gerçekleşti. Uydular taşıyıcı araçtan ayrıldı ve Bureau 1440 da 20 Temmuz’da ikinci toplu fırlatmadaki uyduların yörüngeye yerleştirildiğini duyurdu. Yani burada söz konusu olan bir roket fırlatma kazası değil. Sorun, uyduların fırlatma sonrasında kendi sistemlerini kullanarak yükselmeleri gereken irtifaya çıkamamış olması.

ISW’ye göre ikinci gruptaki 16 uydunun hiçbiri 31 Ağustos itibarıyla ara aşamada beklenen yaklaşık 550 kilometrelik irtifaya ulaşamadı. Kuruluş ayrıca Rassvet için planlanan nihai operasyon yörüngesini yaklaşık 870 kilometre olarak aktarıyor. Bureau 1440’ın kamuya açık teknik sayfasında ise hedef yörünge yaklaşık 800 kilometre olarak belirtiliyor. Rakamlar arasında kaynaklara bağlı bir fark olsa da tablo değişmiyor. 300-400 kilometrede kalan uydular, sistemin planlanan çalışma bölgesinin oldukça altında bulunuyor.

Peki 300-400 kilometrede olmak neden bu kadar büyük problem?

Dünya’nın atmosferi uzayın başladığı noktada bir anda ortadan kaybolmuyor. Çok seyrek de olsa atmosferin üst katmanlarındaki parçacıklar yüzlerce kilometre yükseklikteki uydular üzerinde sürtünme oluşturuyor. Uydu ne kadar aşağıdaysa bu etkinin büyüme ihtimali de o kadar yüksek.

NASA’ya göre yaklaşık 400 kilometre civarındaki küçük uyduların yörüngeleri, aracın özelliklerine ve Güneş aktivitesine bağlı olarak birkaç yıl içerisinde doğal şekilde bozulabiliyor. Daha düşük irtifadaki bir uydu çalışma yüksekliğini korumak istiyorsa motorlarını daha sık kullanarak yörüngesini yükseltmek zorunda kalabiliyor. Bunun anlamı ise daha fazla yakıt tüketimi ve potansiyel olarak daha kısa görev ömrü.

Rassvet açısından mesele yalnızca birkaç uydunun beklenenden erken kaybedilmesi de değil. Bir uydu internet ağında kesintisiz bağlantıyı sağlayan şey, gökyüzünde yeterli sayıda uydunun doğru yörüngelerde ve koordineli biçimde hareket etmesi. Üzerinizdeki bir uydu görüş alanından çıktığında bağlantının başka bir uyduya aktarılması gerekiyor. Yeterli uydu yoksa Starlink’teki gibi sürekli bağlantı yerine belirli saatlerde kullanılabilen kısa bağlantı pencereleri ortaya çıkıyor.

Üstelik bu, Rassvet’in karşılaştığı ilk yörünge problemi değil.

Mart 2026’da fırlatılan ilk seri üretim grubunda da 16 uydu bulunuyordu. ISW’nin aktardığı verilere göre bu uyduların yalnızca 12’si 31 Ağustos itibarıyla yaklaşık 550 kilometrelik irtifaya ulaşmış durumda. Kuruluş, bu uyduların Ukrayna üzerinde yer terminalleriyle günde iki kez ve toplamda sınırlı sürelerle bağlantı kurulmasına imkan verdiğini aktarıyor.

Bu nedenle Rassvet için asıl sınav artık tek bir uydunun çalışıp çalışmamasından çok daha büyük. Rusya’nın yüzlerce uyduyu üretmesi, fırlatması ve doğru yörüngede uzun süre çalıştırabilmesi gerekiyor.

Rusya’nın Starlink Alternatifi Rassvet Nasıl Çalışacak?

Rassvet’i ilginç yapan şey, projenin yalnızca Rus yapımı Starlink etiketi taşıması değil. Bureau 1440’ın planladığı sistem teknik açıdan oldukça iddialı.

Şirket, uydularını adeta uzaydaki 5G baz istasyonları gibi konumlandırmayı planlıyor. Sistemde 5G NTN (Non-Terrestrial Network) teknolojisi kullanılacak. NTN, klasik baz istasyonlarının kapsama alanı dışındaki bölgelerde mobil ve veri bağlantısının uydu üzerinden sağlanabilmesini mümkün kılan yeni nesil haberleşme mimarilerinden biri.

Rassvet uydularının ayrıca birbirleriyle lazer bağlantıları üzerinden haberleşmesi planlanıyor. Böylece her uydu aldığı veriyi doğrudan Dünya’daki bir istasyona göndermek zorunda kalmayacak; veri önce diğer uydular üzerinden uygun noktaya taşınabilecek. Bureau 1440 daha önce iki uydu arasında 10 Gbps seviyesinde lazer bağlantısı testleri gerçekleştirdiğini açıklamıştı.

Son kullanıcı tarafındaki hedef de az buz değil. Şirket, uygun koşullarda kullanıcı terminali başına 1 Gbps’ye kadar internet hızı ve 70 ms’nin altında gecikme vadediyor. Sistem özellikle fiber altyapısının kurulmasının pahalı veya zor olduğu Sibirya, Rusya’nın Uzak Doğu bölgeleri ve Arktik gibi alanlarda kullanılmak üzere konumlandırılıyor. Trenler, uçaklar, gemiler ve karayolu araçları için de Rassvet bağlantısı planlanıyor.

Bureau 1440’ın MegaFon ile yaptığı çalışmalar kapsamında karasal bağlantının yetersiz olduğu yüzlerce mobil baz istasyonunun uydu üzerinden internete bağlanması planlanırken şirket aynı zamanda Rusya Demiryolları ve Aeroflot ile ulaşım araçlarında uydu interneti konusunda çalışmalar yürütüyor. Yani proje başarıya ulaşırsa kullanım alanı yalnızca askeri veya devlet haberleşmesiyle sınırlı olmayacak.

Ancak bütün bunların çalışması için önce gökyüzünde yeterli büyüklükte ve sağlıklı bir uydu ağı kurulması gerekiyor.

Rusya’nın hedefleri bu noktada oldukça agresif. Bureau 1440’ın uzun vadeli planlarında 2027’de ticari hizmetin başlaması ve yüzlerce uyduluk bir filoya ulaşılması bulunuyor. Çeşitli açıklamalarda 2027 için 250’nin üzerinde ya da 292 uydu gibi farklı hedef rakamları paylaşılmış durumda. 2035 içinse yaklaşık 900 ila 924 uydu seviyesinde bir takımyıldızdan söz ediliyor. Reuters’ın ağustos ayında aktardığı Ukrayna istihbarat verilerinde de 2027 için 292, 2035 için 924 uydu hedefi yer alıyor.

Projenin ekonomik boyutu da küçük değil. Rassvet için Rusya’nın federal bütçesinden yaklaşık 103 milyar ruble, Bureau 1440’ın kendi kaynaklarından ise 2030’a kadar yaklaşık 329 milyar ruble yatırım öngörülüyor. Bu da toplam yatırımın milyarlarca dolarlık ölçekte olduğunu gösteriyor.

Rassvet’in hız kazanmasının arkasında jeopolitik bir neden de var. Starlink, Ukrayna’daki savaş boyunca özellikle iletişim ve insansız sistemlerin bağlantısında kritik bir rol oynadı. Rus birlikleri bir dönem gri piyasa üzerinden elde edilen Starlink terminallerini kullanıyordu ancak SpaceX’in 2026’nın başlarında uyguladığı erişim kısıtlamalarının ardından bu kullanım büyük ölçüde engellendi. Rusya’nın kendi kontrolündeki uydu internet altyapısını kurma isteği de bu nedenle daha stratejik hale geldi.

ISW’nin değerlendirmesine göre Ukrayna üzerinde sürekli bağlantı sağlayabilecek bir sistem için yaklaşık 200 ila 300 aktif uydu gerekebilir. Mevcut uydu sayısı ve ilk iki seri fırlatmadaki yörünge sorunları düşünüldüğünde, Rassvet’in Starlink benzeri kesintisiz bir hizmet sunabilmesi için önünde hala ciddi bir ölçeklendirme problemi bulunuyor.

Üstelik mesele yalnızca daha fazla roket fırlatmak değil. Her yeni uydunun doğru yörüngeye ulaşması, görev süresi boyunca o yörüngeyi koruması ve arızalanan uyduların yeterince hızlı biçimde yenilenmesi gerekiyor. Temmuz ayında fırlatılan 16 uydunun mevcut durumu değişmezse Bureau 1440’ın bir sonraki toplu fırlatması, Rassvet’in 2027 hedefleri açısından çok daha kritik bir sınav haline gelecek.

YORUMLAR

(0)
Yorumunuz minimum 30 karakter olmalıdır. (0)

Yorumlar yönetici onayından sonra yayımlanır.

Okumaya devam edin

Sonraki haberi oku

Gizlilik tercihleriniz

Çerez kategorilerini inceleyebilir ve tercihlerinizi kaydedebilirsiniz. İsteğe bağlı kayıtlar başlangıçta kapalıdır.

Gerekli Çerezler

Güvenli oturum, yorum, tepki ve gizlilik seçiminiz için gereklidir. Bu kayıtlar kapatılamaz.

vox-consent 180 gün · Teknovox
Bu paneldeki seçiminiz ve seçim tarihi tarayıcınızda saklanır.
voxtekno_session / XSRF-TOKEN 120 dakika · Teknovox
Üye girişi, haber kaydetme, yazı gönderme, yorum, tepki ve yönetim paneli işlemlerinde oturum güvenliğini sağlar.
vox_reader 1 yıl · Teknovox
Tepki işlemini başlattığınızda oluşturulur; aynı tarayıcıdan verilen tepkileri yönetir.
Fonksiyonel Çerezler

Tema seçiminizi hatırlar ve yazıdaki YouTube, X ve Instagram paylaşımlarını görüntüleme alanına geldiğinde yükler. Bu sağlayıcılar IP adresinizi ve tarayıcı bilgilerinizi alabilir; kendi çerezlerini kullanabilir. Bu izin kapalıyken yalnızca seçtiğiniz paylaşımı “İçeriği göster” düğmesiyle açabilirsiniz.

vox-theme İzin süresi boyunca · Teknovox
Tema tercihiniz tarayıcınızda tutulur.
Pazarlama Çerezleri

Google AdSense · Reklam gösterimi ve performans ölçümü. Yalnızca Pazarlama Çerezleri izniyle yüklenir.

__gads, __gpi ve Google alan adlarındaki reklam kayıtları kullanılabilir. Süre çereze, bölgeye ve Google ayarlarına göre değişir; reklam kayıtları 13–24 aya kadar saklanabilir. Sağlayıcı: Google. Güncel çerez adları ve süreleri

Analitik Çerezleri

Google Analytics 4 · Ziyaret edilen sayfaları ve içerik performansını ölçer. Yalnızca Analitik Çerezleri izniyle yüklenir.

_ga ve _ga_*: ziyaret ve oturum ayrımı; bu sitede 180 gün olarak ayarlanmıştır, ziyaretle yenilenebilir. Sağlayıcı: Google. Google çerez bilgileri

Teknovox’a katılın

Haberleri kaydedin, yorumlara katılın ve yazılarınızı paylaşın.

Şifremi unuttum